Παρασκευή, 25 Μαΐου 2012

Βιβλιοκριτική: "Η τέφρα του Φοίνικα" του Γιάννη Ρεμούνδου

Νόρα Πυλόρωφ-Προκοπίου
Γιάννης Ρεμούνδος, H τέφρα του Φοίνικα, Εκδόσεις Ψυχογιός
Δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό Ως3

Πολυσέλιδο και πολυπρόσωπο μυθιστόρημα  με σφιχτά δομημένη αφήγηση, μωσαϊκό, όπως υποδηλώνουν οι κιτρινισμένες φωτογραφίες στο εξώφυλλο, ανθρώπων, συμπεριφορών, βιωμάτων, λαθών, παθών και συμβόλων.
Χείμαρρος η γλώσσα, ασταμάτητη η ροή, ανάγλυφοι οι χαρακτήρες, κάποιοι σε κερδίζουν κάποιοι σε απωθούν και για κάποιους μένεις αμήχανος και αναποφάσιστος. Οπως και στη ζωή. Που όλοι μας είμαστε κι αυτό κι εκείνο και το ενδιάμεσό τους.
Αρκετοί οι πρωταγωνιστές της πλοκής, ένας ο κορυφαίος, ο Στέλιος, κι ένας δεύτερος, ο αδελφός του ο Γιάννης, που δεν του δίνεται χώρος να μιλήσει, την προσωπικότητα του την στοιχειοθετούν οι αφηγήσεις των άλλων, βρίσκεται όμως στο φόντο της σκηνής, αμετακίνητο σημείο αναφοράς, μέτρο σύγκρισης, αγωνιστικό σύμβολο.
Γαϊτανάκι γύρω τους οι δευτεραγωνιστές, τους κυκλώνουν, μπαινοβγαίνουν στη ζωή τους, τους βάζουν τρικλοποδιά ή τους συμπαραστέκονται, γίνονται καταλύτες και πυροδοτούν τις εξελίξεις.
Χώρος η  επαρχιακή ενδοχώρα και αφηγηματικός χρόνος από το 1933 μέχρι το 1982. Χρόνια μετασχηματισμών και ανακατατάξεων, χρόνια σπαραγμού και κατατρεγμού σε μια Ελλάδα που κλυδωνίζεται και ταλανίζεται και πολεμάει να βγει από τη μιζέρια.
Πενήντα χρόνια από τη ζωή μιας οικογένειας και του ευρύτερου περίγυρού της ξεφλουδίζονται σελίδα σελίδα, και ο συγγραφέας εστιάζεται σε τρία φονικά που σηματοδοτούν καιρούς βίαιους  κι έχουν να κάνουν με τις χαρακιές που άφησε ο εμφύλιος μακριά από τα πεδία των μαχών στις μικροιστορίες των ηρώων, οι οποίοι κινούνται παράλληλα με τα γεγονότα, άλλοτε ως έρμαια και άλλοτε ως υποκινητές.
Λαϊκοί άνθρωποι οι περισσότεροι, μικρομαγαζάτορες, τεχνίτες, μεροκαματιάρηδες, αδικημένοι, κάποιοι απ’αυτούς χαμένες ψυχές ερημωμένες και αδικαίωτες, που έχουν συντριβεί από την ίδια τους την ανεπάρκεια ή από ενδοοικογενειακές μηχανορραφίες, απορρίψεις, από αναλγησία και μικροσυμφέροντα, που αναγκάστηκαν να ζουν υπό το άχθος μιας ιδεολογίας που την επέλεξαν οι ίδιοι αλλά που δεν τους στήριξε μέχρι το τέλος.
Μοιραίος ο ρόλος των γυναικών στο μυθιστόρημα. Και πολλαπλός. Κουρασμένες και ξοδεμένες, σκληρές και αμείλικτες, χειραγωγούν και διαφεντεύουν, συνθηκολογούν και υφίστανται. Αποδομείται ο γάμος, ναρκοθετείται ο έρωτας. Ο συγγραφέας ξεδιπλώνει όλο το φάσμα της γυναικείας πολυπρισματικής υπόστασης, με ιδιαίτερο βάρος στη γυναίκα-Νέμεση που βολοδέρνει ανάμεσα στη λαχτάρα για εκδίκηση και στο ματαιωμένο έρωτα είτε αυτός είναι υγιής είτε είναι αιμομεικτικός. Οι γυναίκες του Ρεμούνδου εκδικούνται αλλά αφανίζονται και οι ίδιες.
Ο συγγραφέας κινείται σε πολλαπλά επίπεδα. Πρωτοπρόσωπες καταγραφές εναλλάσσονται με τα σχόλια του αφηγητή-συγγραφέα και χτίζουν το πορτρέτο των ηρώων, καταθέτοντας τη δική τους εκδοχή των γεγονότων σε μία χρονική κίνηση μπρος-πίσω που αποδίδει πιο ζωντανά τον κύκλο της ζωής. Οι αφηγήσεις αυτές συνέχονται και διαπλέκονται μεταξύ τους, και ο αφηγητής από τη μεριά του προσπαθεί να συσχετίσει τα δικά του βιώματα και τις δικές του εμπειρίες με την μυθιστορία του προσδοκώντας…μια εξήγηση, μια εκλογίκευση; Κάτι ίσως πάνω στο οποίο θα μπορέσει να στηρίξει και να υπερασπίσει τη δική του προσωπική ιστορία.   
Το μυθιστόρημα του Γιάννη Ρεμούνδου είναι δραματικό, με εξαιρετική μυθοπλασία και ολοκληρωμένους ήρωες. Υπαινίσσεται ιστορικές αλήθειες, σημαντικές να τις συνειδητοποιήσουμε ή τουλάχιστον να τις ξανασκεφτούμε. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου